Koruyucu Sağlık Hizmetleri
Hastalıkları oluşmadan önleme, tarama ve izlem hizmetleri.
Koruyucu sağlık hizmetleri
Aile hekimliğinin temel görevlerinden biri, hastalıkları oluşmadan önlemek ve erken dönemde yakalamaktır. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’ne göre aile hekimi; koruyucu sağlık hizmetlerini, sağlığı geliştirici hizmetleri ile ana-çocuk ve üreme sağlığı hizmetlerini verir, periyodik sağlık muayenesi yapar, yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramaları yürütür.
- Kayıttan sonra altı ay içinde ilk değerlendirme için ev ziyareti yapılır veya sizinle iletişime geçilir.
- Kayıtlı kişiler yılda en az bir kez değerlendirilir ve sağlık kayıtları güncellenir.
Hizmetlerimiz
Gebe ve lohusa izlemi
Bebek ve çocuk izlemi
Aşı uygulamaları
15–49 yaş kadın izlemi
Obezite izlemi
Aile planlaması
Aile hekimliğinde tarama ve takip
Sağlık Bakanlığı, aile hekimlerinin kayıtlı kişilerde şu konularda tarama, takip ve sonuç izlemi yapmasını esas alır:
- Kardiyovasküler (kalp-damar) risk değerlendirmesi
- Çok yönlü yaşlı sağlığı değerlendirmesi
- Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
- Diyabet (şeker hastalığı)
- Obezite (Obezite İzlemleri)
- Kanser taraması: meme, rahim ağzı (serviks) ve kalın bağırsak (kolon)
Kanser taramaları
Bakanlığın “Aile Sağlığı Merkezlerinde Kanser Tarama Kılavuzu”na göre taramalar, aile hekimine kayıtlı kişiler esas alınarak yapılır; tarama yaş aralığındaki kişiler davet edilir, bilgilendirilir ve bilgilendirilmiş onam formu imzalatılır.
| Tarama | Kimler | Sıklık ve yöntem |
|---|---|---|
| Meme kanseri | 40–69 yaş (dâhil) kadınlar | 2 yılda bir mamografi. Ayrıca yılda bir klinik meme muayenesi yapılır veya tarama merkezlerine yönlendirilir; ayda bir kendi kendine meme muayenesi önerilir. |
| Rahim ağzı (serviks) kanseri | 30–65 yaş (dâhil) kadınlar | 5 yılda bir; HPV-DNA veya Pap-smear numunesi alınır. |
| Kalın bağırsak (kolon) kanseri | 50–70 yaş (dâhil) kadınlar ve erkekler | 2 yılda bir gaitada gizli kan testi (test kiti verilir). |
- Mamografi, tarama merkezlerine (KETEM, Sağlıklı Hayat Merkezi, mobil araç, ilçe devlet hastaneleri vb.) yönlendirilerek yapılır. Rahim ağzı numunesi uygun ortam varsa aile sağlığı merkezinde alınır, yoksa uygun merkezlere yönlendirilir.
- Sonuç normal gelirse bilgilendirilirsiniz. Normal sonuç, kanser olmadığınızı veya ileride asla olmayacağını garanti etmez. Şüpheli belirtileriniz olursa beklemeden uzman hekime başvurun.
- Sonuç şüpheli ise ileri inceleme için ilgili uzmana yönlendirilirsiniz.
- Sonuçlar e-Nabız’a gönderilir.
- Taramayı kabul etmezseniz bilgilendirme yapılır, kararınız kayda geçirilir ve bir yıl sonra yeniden davet edilirsiniz. Kişisel verilerinizin gizliliği her aşamada korunur.
Dayanak ve kaynaklar
- Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, madde 4. Güncel metin
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Aile Hekimliği Tarama ve Takip Katsayısına İlişkin Yönerge
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Aile Sağlığı Merkezlerinde Kanser Tarama Kılavuzu (2021)
Bilgilendirme amaçlıdırTarama programları Bakanlık tarafından güncellenebilir. Size uygun tarama için aile hekiminize danışın.