15-49 Yaş Kadın İzlemleri

Doğurganlık çağındaki kadınların düzenli sağlık izlemi ve danışmanlığı.

15–49 yaş kadın izlemi nedir?

15–49 yaş, doğurganlık dönemi olarak adlandırılır; gebelik ve doğumla ilgili olayların ve istenmeyen sonuçların en sık yaşandığı dönemdir. Sağlık Bakanlığı bu nedenle kadınların bu yaş aralığında aile hekimleri tarafından düzenli olarak izlenmesini sağlar. Bu hizmet yalnızca “anne sağlığı”nı değil, kadın sağlığını bütün olarak ele alır.

Kayıtlı olduğunuz aile hekimine başvurun İzlem, aile sağlığı merkezlerinde çalışan sağlık personeli tarafından yapılır ve “15-49 yaş kadın izlem formu” ile Aile Hekimliği Bilgi Sistemi’ne kaydedilir.

İzlemin amaçları

  • Doğurganlık davranışları ile ilgili bilgi edinmek
  • Gebeliği erken dönemde tespit etmek
  • Gebeliği önleyici hizmetleri sunmak (Aile Planlaması)
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıkları önlemek, erken tanı ve tedavilerini sağlamak
  • Jinekolojik hastalıkların erken tanı ve tedavisine yardımcı olmak
  • Kronik hastalıkların erken tanı ve tedavisini sağlamak
  • Menopoz gibi özel dönemlerde danışmanlık vermek
  • İnfertil (çocuk sahibi olamayan) ailelere yardımcı olmak

İzlem sıklığı

Bakanlık rehberine göre izlem yılda iki kez yapılır: Ocak–Haziran döneminde bir kez, Temmuz–Aralık döneminde bir kez.

İzlemde neler değerlendirilir?

  • Sağlık öyküsü: şikâyetleriniz, sistemik hastalıklarınız (tansiyon, şeker, tiroid vb.), geçirilmiş ameliyatlar, kullandığınız ilaçlar
  • Üreme ve cinsel sağlık bilgileri: adet düzeni, gebelik ve doğum öyküsü, düşükler
  • Alışkanlıklar: sigara, alkol ve madde kullanımı (Sigarayı bırakma desteği)
  • Muayene: boy, kilo ve kan basıncı ölçümü, sistemik fizik muayene, meme muayenesi ve kendi kendine meme muayenesinin öğretilmesi
  • Gerektiğinde tetkikler: hemoglobin (kansızlık), tam idrar tetkiki gibi (Tetkik ve Tahlil)
  • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon bulgularının sorgulanması
  • Aşı durumunuz (Aşı Uygulamaları)
  • Gebeliği önleyici yöntem kullanımı ve kullanmama nedeni

Verilen danışmanlıklar

Evlilik öncesi, gebelik öncesi, menopoz, ergen sağlığı, gebeliği önleyici yöntem, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve beslenme konularında danışmanlık verilir. Gebelik planlıyorsanız gebe kalmadan önce aile hekiminize başvurun; gebelik öncesi danışmanlık alabilirsiniz.

Risk durumları

Bakanlık rehberine göre aşağıdaki durumlardan birini taşıyan kadınlar için riske özgü bakım ve izlem planlanır:

  • 18 yaş altı gebelik veya 35 yaş üstü gebelik
  • Dört veya daha fazla doğum yapmış olmak
  • Son doğumunu yapalı 2 yıldan az olmak
  • Sistemik hastalık, adet düzensizliği, kalıtsal hastalık veya kansızlık
  • Şüpheli Pap smear, memede şüpheli kitle veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon
  • Sigara kullanımı

Rehbere göre bir doğumdan sonra kadının vücudunun eski sağlık düzeyine kavuşması için en az iki yıl geçmesi gerekir; daha kısa sürede yeniden gebe kalmak kadının ve bebeğinin sağlığı için yüksek risk taşır.

Yaşa göre kanser taramaları

Rahim ağzı (30–65 yaş), meme (40–69 yaş) ve kalın bağırsak (50–70 yaş) kanseri taramaları için Koruyucu Sağlık Hizmetleri sayfasına bakın.

Kaynaklar

Bilgilendirme amaçlıdırBu sayfa Bakanlık rehberlerinin özetidir; izlem zamanlarınız ve içeriği için aile hekiminize veya aile sağlığı çalışanınıza danışın.