Gebe ve Lohusa İzlemleri
Gebeliğin tespitinden doğum sonrası ilk 42 güne kadar anne ve bebek için düzenli, ücretsiz izlem hizmeti.
Gebe izlemi nedir?
Gebeliğin tespit edilmesinden doğuma kadar geçen sürede anne ve bebeğin sağlığının düzenli olarak takip edilmesine gebe izlemi, doğumdan sonraki ilk 42 günlük döneme ise lohusalık dönemi denir. Aile hekimliği birimimizde gebe ve lohusa izlemleri, kayıtlı olduğunuz aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı tarafından, Sağlık Bakanlığı rehberlerine uygun olarak ve ücretsiz yapılır.
İzlem zamanları
Risk faktörü bulunmayan bir gebelik için Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi’nde tanımlanan asgari izlem takvimi aşağıdadır. Risk durumunda hekiminiz izlemleri daha sık planlar.
| İzlem | Gebelik haftası | Başlıca işlemler |
|---|---|---|
| 1. izlem | 14. haftaya kadar | Gebelik kaydı, öykü, risk değerlendirmesi, ilk muayene, laboratuvar tetkikleri, beslenme ve vitamin danışmanlığı |
| 2. izlem | 18.–24. hafta | Muayene ve tetkik sonuçlarının değerlendirilmesi, bebeğin büyümesinin izlenmesi, aşı planı |
| 3. izlem | 30.–32. hafta | Anne ve bebek kontrolü, tehlike işaretleri eğitimi, doğum yeri ve doğuma hazırlık planı |
| 4. izlem | 36.–38. hafta | Bebeğin duruşu ve doğuma hazırlık, emzirme ve yenidoğan bakımı danışmanlığı |
Her izlemde neler yapılır?
- Gebeliğin seyri ve yakınmalarınızla ilgili sorgulama
- Kilo ve tansiyon ölçümü, ödem ve genel durumun değerlendirilmesi
- Gebelik ilerledikçe karın muayenesi ve bebeğin kalp atımının dinlenmesi
- Hekimin planına göre laboratuvar tetkikleri (ör. kan sayımı, kan grubu, idrar tetkiki, şeker taraması)
- Gerektiğinde ultrasonografi ve ileri tetkik için ilgili sağlık kuruluşuna yönlendirme
- Beslenme, hareket, uyku, hijyen ve ağız-diş sağlığı danışmanlığı
- Tehlike işaretleri, doğuma hazırlık ve emzirme konusunda bilgilendirme
- Sonraki izlem için randevu verilmesi
Aşılar ve vitamin desteği
- Tdap aşısı: Sağlık Bakanlığı, 2025 Nisan’dan itibaren gebelere difteri-tetanoz-boğmaca (Tdap) aşısını uygulamaya başlamıştır. Hem anneyi hem de doğacak bebeği korur; gebeliğin 18.–24. haftaları arasında yapılması önerilir.
- Mevsimsel grip aşısı: Gebelik, grip için risk grubu kapsamındadır. Grip mevsiminde aşı için hekiminize danışın.
- D vitamini ve demir: Bakanlığın gebelere demir ve D vitamini desteği programı vardır. D vitamini gebeliğin 12. haftasından, demir 4. ayından itibaren başlanır; doz ve ayrıntılar için Gebelikte Beslenme sayfasına bakın.
Gebe bilgilendirme
Gebelikte beslenme, doğuma hazırlık, doğum sonrası dönem, emzirme ve bebek bakımı konularında bilgilendirme hizmeti verilir. Bilgilendirme çalışmaları ve zamanları için Danışma Birimi’nden bilgi alabilirsiniz.
Hemen 112’yi arayın veya acile başvurun
- Vajinal kanama veya ani su gelmesi
- Şiddetli karın ağrısı veya düzenli, sıklaşan sancılar
- Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüzde ve ellerde ani şişlik
- Bebek hareketlerinde belirgin azalma veya hiç hissedilmemesi
- Yüksek ateş, nöbet, bayılma, nefes darlığı
Lohusalık dönemi (doğum sonrası ilk 42 gün)
Sağlık Bakanlığı Doğum Sonu Bakım Yönetim Rehberi’ne göre lohusa 6 kez izlenir: doğum sonrası hastanede 3, evde veya sağlık kuruluşunda 3 izlem. Normal doğumdan sonra 24 saat, sezaryenden sonra 48 saat hastanede takip edilmeniz beklenir. Hastaneden çıktığınızda aile hekiminize veya aile sağlığı çalışanınıza haber verin.
| İzlem | Zaman | Yer |
|---|---|---|
| 1. izlem | Doğumdan sonraki ilk 0–1 saat | Hastane |
| 2. izlem | 1–6. saat | Hastane |
| 3. izlem | 6–24. saat | Hastane |
| 4. izlem | 2–5. gün | Ev veya sağlık kuruluşu |
| 5. izlem | 13–17. gün | Ev veya sağlık kuruluşu |
| 6. izlem | 30–42. gün | Ev veya sağlık kuruluşu |
Lohusa izleminde yapılanlar
- Genel durumun, kanamanın ve loşinin (doğum sonu akıntı) miktar, renk ve kokusunun değerlendirilmesi
- Genel vücut hijyeni, meme bakımı, perine veya yara yeri bakımı eğitimi
- Bebek bakımı, anne sütü ve emzirme hakkında bilgilendirme ve destek (Emzirme Rehberi)
- Anne için beslenme eğitimi, demir ve D vitamini desteğinin sürdürülmesi (Gebelikte Beslenme)
- Doğum sonu hüzün ve depresyon açısından değerlendirme. Doğum sonrası duygu değişiklikleri (gergin, endişeli, huzursuz ve sinirli hissetme) genellikle 10–14. günlerde kendiliğinden geçer.
- Cinsel sağlık ve kontrasepsiyon (doğum kontrol yöntemi) konusunda bilgilendirme
Lohusalıkta şu durumlarda acilen sağlık kuruluşuna başvurun
- Vajinal kanamanın azalmayarak artması
- Konvülsiyon (havale) geçirme veya şuur kaybı
- Kan basıncında yükselme
- Solunum güçlüğü ve hızlı solunum
- Ciddi karın ağrısı
- Ateş
- Kötü kokulu akıntı
- İdrar yaparken ağrı veya idrar kaçırma
- Şiddetli baş ağrısı, bulanık görme
- Memelerde ağrı, ısı artışı
Bebeğiniz doğduktan sonra
Bebeğinizin ilk haftadan itibaren izlenmesi gerekir. Zamanlar ve yapılacaklar için Bebek ve Çocuk İzlemleri sayfasına bakabilirsiniz.
Dayanak mevzuat ve rehberler
- 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu
- Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği (Resmî Gazete: 25.01.2013, sayı 28539)
- Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği (gebe ve bebek-çocuk takibi koruyucu hekimlik hizmetleri kapsamındadır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, gebelerde Tdap aşısı uygulaması (2025)
- T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM, Doğum Sonu Bakım Yönetim Rehberi (2018)
Bilgilendirme amaçlıdırBu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme içindir ve kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Takvimler Sağlık Bakanlığı tarafından güncellenebilir; sizin için geçerli plan için aile hekiminize danışın.